Budowa nieruchomości

Świadectwo energetyczne — kiedy jest obowiązkowe i kto je wystawia

Świadectwo charakterystyki energetycznej jest obowiązkowe przy sprzedaży i najmie budynku lub mieszkania oraz przy odbiorze nowego budynku. Sprawdź, kto może je sporządzić, ile jest ważne i czym różni się od deklaracji do CEEB.

Świadectwo energetyczne jest wymagane przy sprzedaży lub wynajmie budynku albo mieszkania, a także po zakończeniu budowy nowego budynku. Dokument jest ważny przez 10 lat i może go sporządzić wyłącznie osoba wpisana do państwowego wykazu.

Stan prawny na 16 listopada 2026 r.

Czym jest świadectwo charakterystyki energetycznej

Pełna nazwa dokumentu to świadectwo charakterystyki energetycznej. Pokazuje, ile energii budynek albo lokal potrzebuje do użytkowania zgodnie z przeznaczeniem. Świadectwo zawiera:

  • dane identyfikujące budynek lub jego część,
  • charakterystykę energetyczną, czyli zestaw wskaźników zapotrzebowania na energię,
  • zalecenia, jakie roboty budowlane i instalacyjne poprawiłyby wynik,
  • oświadczenie autora, że dokument wygenerowano z centralnego rejestru.

Każde świadectwo powstaje w systemie centralnego rejestru charakterystyki energetycznej budynków i dostaje z niego numer. Możesz je dostać na papierze, z podpisem autora, albo elektronicznie, z podpisem kwalifikowanym, zaufanym lub osobistym.

Kiedy świadectwo energetyczne jest obowiązkowe

Ustawa o charakterystyce energetycznej budynków nakłada obowiązek na właściciela lub zarządcę budynku albo jego części, a także na osobę posiadającą spółdzielcze prawo do lokalu. Świadectwo należy zapewnić w trzech przypadkach:

  1. sprzedaż budynku albo jego części, np. mieszkania,
  2. sprzedaż spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu,
  3. najem budynku albo jego części.

Ustawa wymienia wyłącznie sprzedaż i najem. Umowy takie jak darowizna nie są objęte tym przepisem. Obecne zasady obowiązują od 28 kwietnia 2023 r., kiedy weszła w życie nowelizacja z października 2022 r.

Świadectwo energetyczne przy sprzedaży mieszkania

Przy sprzedaży przekazujesz nabywcy oryginał świadectwa w chwili podpisania aktu notarialnego. Notariusz odnotowuje to w akcie. Jeśli świadectwa nie ma, poucza sprzedającego o grożącej grzywnie. Nabywca nie może się zrzec prawa do świadectwa, więc klauzula „kupujący nie żąda świadectwa” nic nie zmienia. Przy sprzedaży mieszkania świadectwo dotyczy tego konkretnego lokalu, a nie całego bloku.

Świadectwo lokalu można opracować na podstawie świadectwa całego budynku, a gdy go nie ma, na podstawie dokumentacji technicznej budynku. Zarządca lub właściciel budynku, na przykład wspólnota albo spółdzielnia, musi bezpłatnie przekazać Ci kopię świadectwa budynku albo dokumentację techniczną w ciągu 14 dni od złożenia wniosku.

Świadectwo energetyczne przy najmie

Przy najmie najemca dostaje kopię świadectwa albo jego wydruk w dniu zawarcia umowy. Tak jak nabywca, nie może się z tego prawa zrzec. Jeśli dla lokalu sporządzono świadectwo, w ogłoszeniu o sprzedaży lub najmie trzeba podać jego główne wskaźniki: roczne zapotrzebowanie na energię użytkową, końcową i nieodnawialną energię pierwotną, udział odnawialnych źródeł energii i jednostkową emisję CO2. Dotyczy to także pośrednika, który publikuje ogłoszenie na Twoje zlecenie.

Budynki publiczne i usługowe

Budynki, w których urzędy, sądy lub prokuratura zajmują ponad 250 m² i obsługują interesantów, muszą mieć świadectwo, a jego kopię wiesza się w widocznym miejscu, bez zaleceń. Tę samą zasadę wywieszania stosuje się w budynkach o powierzchni użytkowej ponad 500 m², w których świadczy się usługi dla ludności, jeśli świadectwo dla nich sporządzono.

Świadectwo energetyczne dla nowego domu i budynku

Gdy kończysz budowę, do zawiadomienia o zakończeniu budowy albo do wniosku o pozwolenie na użytkowanie dołączasz kopię lub wydruk świadectwa charakterystyki energetycznej. Dotyczy to każdego budynku, także domu jednorodzinnego, poza budynkami zwolnionymi z ustawy (lista niżej).

Jeśli dla budynku sporządzono projekt techniczny, świadectwo może opierać się na charakterystyce energetycznej z tego projektu, z uwzględnieniem zmian wprowadzonych w czasie budowy. Świadectwo zamawiasz więc razem z dokumentacją odbiorową, a nie w ostatniej chwili. Jak wygląda cała droga od projektu do odbioru, opisują poradniki projekt budowlany i budowa krok po kroku. Po oddaniu budynku do użytkowania świadectwo trafia też do książki obiektu budowlanego, jeśli budynek ją ma.

Kiedy świadectwo energetyczne nie jest wymagane

Obowiązek nie dotyczy budynków:

  • chronionych na podstawie przepisów o ochronie zabytków,
  • używanych jako miejsce kultu i do działalności religijnej,
  • przemysłowych i gospodarczych bez instalacji zużywających energię (poza oświetleniem wbudowanym),
  • mieszkalnych używanych nie dłużej niż 4 miesiące w roku,
  • wolno stojących o powierzchni użytkowej poniżej 50 m²,
  • w gospodarstwach rolnych, których wskaźnik zapotrzebowania na nieodnawialną energię pierwotną nie przekracza 50 kWh/(m²·rok).

Ile ważne jest świadectwo energetyczne

Świadectwo jest ważne przez 10 lat od dnia sporządzenia. Traci ważność wcześniej, jeśli po robotach budowlanych lub instalacyjnych zmieniła się charakterystyka energetyczna budynku lub lokalu, na przykład po ociepleniu albo wymianie źródła ciepła. Termin ważności widać w publicznym wykazie świadectw w centralnym rejestrze.

Kto wystawia świadectwo energetyczne

Świadectwo sporządza wyłącznie osoba wpisana do wykazu osób uprawnionych, który prowadzi minister właściwy do spraw budownictwa. Do wykazu można wpisać osobę z pełną zdolnością do czynności prawnych, niekaraną za przestępstwa przeciwko mieniu, wiarygodności dokumentów i obrotowi gospodarczemu, która ma:

  • tytuł inżyniera lub magistra inżyniera (także architekta, architekta krajobrazu, pożarnictwa), albo
  • inne studia wyższe i studia podyplomowe z charakterystyki energetycznej, audytów energetycznych i budownictwa energooszczędnego, albo
  • uprawnienia budowlane.

Wykaz osób uprawnionych jest publiczny i udostępniony w Biuletynie Informacji Publicznej ministerstwa, więc przed zleceniem sprawdzisz, czy ktoś naprawdę ma wpis. Autor musi mieć ubezpieczenie OC i przechowywać świadectwo przez 10 lat. Nie możesz sporządzić świadectwa dla własnego budynku ani lokalu, nawet jeśli masz uprawnienia.

Kara za brak świadectwa energetycznego

Kto nie przekaże świadectwa nabywcy lub najemcy, podlega karze grzywny. Odpowiada też osoba, która robi to w imieniu firmy lub innego właściciela. Grzywna za wykroczenie wynosi od 20 do 5000 zł. Grzywną zagrożone jest również sporządzanie świadectw przez osobę spoza wykazu.

Kontrola kotła i klimatyzacji

Ta sama ustawa nakazuje przeprowadzanie okresowych kontroli systemów ogrzewania i klimatyzacji. Kocioł o mocy od 20 do 100 kW należy kontrolować co najmniej raz na 5 lat. Kotły gazowe o mocy powyżej 100 kW należy kontrolować co 4 lata, kotły na paliwo stałe lub ciekłe o mocy powyżej 100 kW co 2 lata, a inne źródła ciepła o mocy powyżej 70 kW co 3 lata. Klimatyzację o mocy chłodniczej powyżej 12 kW należy kontrolować co 5 lat. Kontrolę wykonuje osoba z osobnego wykazu, z uprawnieniami instalacyjnymi albo kwalifikacjami do dozoru urządzeń energetycznych. Protokół jest sporządzany w tym samym rejestrze, a Ty masz obowiązek przechowywać go przez cały okres użytkowania budynku. Z kontroli zwolnione są budynki z automatyką, która stale monitoruje sprawność instalacji. Za brak kontroli grozi grzywna. Pozostałe obowiązkowe kontrole opisuje artykuł o przeglądach technicznych budynków.

Świadectwo energetyczne a deklaracja do CEEB

Świadectwa nie myl z deklaracją do centralnej ewidencji emisyjności budynków (CEEB), którą prowadzi Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego. Deklarację o źródle ciepła lub źródle spalania paliw, czyli o tym, czym ogrzewasz budynek i podgrzewasz wodę, składasz do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta w ciągu 14 dni od pierwszego uruchomienia urządzenia. Po wymianie źródła ciepła składasz nową deklarację, również w 14 dni. Możesz to zrobić na papierze w urzędzie gminy albo elektronicznie przez portal ZONE.

Za niezłożenie deklaracji w terminie grozi grzywna, maksymalnie 5000 zł. Kary unikniesz, jeśli złożysz deklarację po terminie, ale zanim gmina dowie się o wykroczeniu.

BOI360 prowadzi formalności inwestycji budowlanych, w tym pozwolenie na budowę.

Najczęstsze pytania

Czy przy sprzedaży mieszkania trzeba mieć świadectwo energetyczne?

Tak. Oryginał świadectwa przekazujesz kupującemu przy akcie notarialnym, a kupujący nie może się z tego prawa zrzec. Za nieprzekazanie świadectwa grozi grzywna.

Ile jest ważne świadectwo energetyczne?

10 lat od dnia sporządzenia. Traci ważność wcześniej, jeśli roboty budowlane lub instalacyjne zmienią charakterystykę energetyczną budynku lub lokalu.

Kto może wystawić świadectwo energetyczne?

Tylko osoba wpisana do wykazu osób uprawnionych w centralnym rejestrze charakterystyki energetycznej budynków. Właściciel nie może sporządzić świadectwa dla własnego budynku ani lokalu.

Czy przy wynajmie mieszkania potrzebne jest świadectwo energetyczne?

Tak. Najemca dostaje kopię lub wydruk świadectwa w dniu zawarcia umowy najmu i nie może się zrzec tego prawa.

Jaka kara grozi za brak świadectwa energetycznego?

Grzywna od 20 do 5000 zł, orzekana w postępowaniu o wykroczenie. Odpowiada też osoba, która sprzedaje lub wynajmuje w imieniu właściciela lub firmy.

Udziały, podział zysku i zakres decyzji
ustalamy w umowie, zanim ruszy projekt.

Zacznijmy od rozmowy
BIURO W RZESZOWIECAŁA POLSKA
Spotkajmy się na Słowackiego.ul. Juliusza Słowackiego 24/95 · 35-060 Rzeszów